शैक्षणिक कामकाज नियोजन (कॅलेंडर) २०२६-२७ ची प्रभावी अंमलबजावणी करणेबाबत
जा.क्र.प्राशिसं/८०२/कैलेंडर / २०२६
दिनांकीत स्वाक्षरी
प्रति,
१. विभागीय शिक्षण उपसंचालक (सर्व).
२. प्राचार्य, जिल्हा शिक्षण व प्रशिक्षण संस्था, (सर्व)
३. शिक्षणाधिकारी (प्राथमिक/माध्यमिक/ योजना), जिल्हा परिषद (सर्व).
४. शिक्षणनिरीक्षक (उत्तर/पश्चिम/दक्षिण) मुंबई
५. प्रशासन अधिकारी / शिक्षण प्रमुख / शिक्षणाधिकारी, मनपा/नप/नपा
६. गटशिक्षणाधिकारी, पंचायत समिती (सर्व).
विषयः शैक्षणिक कामकाज नियोजन (कॅलेंडर) २०२६-२७ ची प्रभावी अंमलबजावणी करणेबाबत...
संदर्भ: १. दिनांक ०९.०५.२०२६ रोजीच्या बैठकीतील निर्देश.
२. या कार्यालयाचे पत्र क्र. प्रशिसं/८०२/कैलेंडर /२०२६/, दिनांक १२.०५.२०२६.
३. आयुक्त (शिक्षण) पुणे यांचे पत्र क्र. प्राशिसं ८०२/कॅलेंडर/२०२५, दिनांक २०.०५.२०२५.
उपरोक्त विषयांकित प्रकरणी कळविण्यात येते की, कोणतेही शैक्षणिक अथवा प्रशासकीय काम दर्जेदार, गुणवत्तापूर्ण आणि विहित कालावधीत पूर्ण होण्यासाठी त्याचे पूर्व-नियोजन असणे अत्यंत आवश्यक आहे. विद्यार्थ्यांचा सर्वांगीण विकास साधण्यासाठी राज्य, जिल्हा, तालुका आणि शाळा पातळीवर विविध शैक्षणिक व प्रशासकीय उपक्रम राबविले जातात. या सर्व उपक्रमांचे योग्य प्रकारे वर्गीकरण आणि महिनानिहाय नियोजन करून शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७साठी 'शैक्षणिक कामकाज नियोजन (कॅलेंडर)' अंतिम करण्यात आले आहे. सदर शैक्षणिक कामकाज नियोजन (कॅलेंडर) २०२६-२७ ची प्रत प्रिंट स्वरुपात सर्व शाळा, समुह साधन केंद्र, तालुका, जिल्हा, विभाग व राज्यस्तरीय कार्यालये यांना पुरविण्यात येणार आहे.
सदर कॅलेंडर हे केवळ शाळा, मुख्याध्यापक किंवा शिक्षकांसाठी मर्यादित नसून, ते राज्यस्तरापासून ते थेट विभाग, जिल्हा, तालुका, बीट, केंद्र आणि शाळा पातळीवरील सर्व शिक्षक व अधिकारी यांना मार्गदर्शक ठरणार आहे. १. उद्दिष्टे :
दैनंदिन कामकाजात व विविध उपक्रम अंमलबजावणी यामध्ये सुसूत्रता आणणेः शिक्षक आणि पर्यवेक्षकीय यंत्रणेला (केंद्रप्रमुख, विस्तार अधिकारी, गटशिक्षणाधिकारी, शिक्षणाधिकारी, प्राचार्य (डायट), विभागीय शिक्षण उपसंचालक) महिनानिहाय करावयाच्या ऑनलाईन व ऑफलाईन उपक्रमांची/कामांची पूर्वकल्पना देऊन आवश्यक नियोजन व अंमलबजावणी यामध्ये सुसूत्रता आणणे.
नियोजन, वेळेची बचत व अचूकताः पूर्व-नियोजित कालबद्ध वेळापत्रकानुसार उपक्रम, नियोजन व त्यानुसार अंमलबजावणी करणे क्षेत्रीय समन्वयः राज्य पातळीपासून ते शाळा पातळीपर्यंतच्या सर्व घटकांमध्ये उपक्रमांच्या अंमलबजावणीबाबत एकवाक्यता निर्माण करणे.
२. स्वरुप : शैक्षणिक कामकाज नियोजन (कॅलेडर) याची विभागणी ३ टप्प्यात केली आहे.
अ. दैनंदिन करावयाची कामे
आ. दरमहा करावयाची कामे
इ. महिनानिहाय आठवडानिहाय करावयाची कामे / उपक्रम
३ अंमलबजावणी / वापर :
राज्यातील विविध शाळा प्रकार- प्राथमिक (इयत्ता १ ते ४/५, इयत्ता १ ते ७/८), माध्यमिक (इयत्ता ५ते
१०/१२, इयत्ता ८ ते १०/१२) इत्यादी शाळा प्रकार व शाळा व्यवस्थापन शासकीय व स्थानिक स्वराज्य
संस्था, खाजगी अनुदानित शाळा अशा शाळापैकी सर्व शाळांनी आपल्याशी संबंधित उपक्रमांचे
आवश्यक नियोजन करावे व त्यानुसार अंमलबजावणी करावी.
केंद्र, बीट, तालुका, जिल्हा, विभाग, राज्यस्तर अशा विविध स्तरावरील संबंधित कार्यालये व अधिकारी
यांनी आपल्याशी संबंधित उपक्रमावर विहित नियोजनानुसार आवश्यक पत्रव्यवहार, निधी वितरण,
४. साध्य : सूचना, मार्गदर्शन, आढावा इत्यादी कार्यवाही करावी
विद्यार्थी गुणवत्ता विकासः विविध शैक्षणिक उपक्रमांची प्रभावी अंमलबजावणी वेळेत झाल्यामुळे विद्यार्थ्यांच्या
अध्ययन स्तरात व गुणवत्तेत निश्चित सुधारणा साध्य होईल.
प्रभावी पर्यवेक्षणः पर्यवेक्षीय यंत्रणेला शाळा भेटी दरम्यान नेमका कोणत्या घटकांचा किंवा उपक्रमाचा आढावा
घ्यायचा आहे, याचे स्पष्ट उद्दिष्ट मिळाल्याने प्रशासकीय नियंत्रण अधिक मजबूत होईल.
१००% अंमलबजावणीः सर्व शैक्षणिक आणि शासकीय योजनांची उद्दिष्टे विहित कालमर्यादेत पूर्ण होऊन कोणतीही शाळा किंवा विद्यार्थी उपक्रमांपासून वंचित राहणार नाही.
तरी, सर्व क्षेत्रीय कार्यालयांनी व शाळांनी उपरोक्त नमूद बाबींच्या अनुषंगाने शैक्षणिक कामकाज नियोजन (कॅलेंडर) मधील नमूद उपक्रमांच्या अनुषंगाने आवश्यक नियोजन करुन प्रभावी अंमलबजावणी करावी.
सोबतः शैक्षणिक कामकाज नियोजन (कॅलेंडर) २०२६-२७ प्रत.
Digitally signed by SACHINDRA PRATAP SINGH Date: 06-08-2026 11:36:59
(सचिन्द्र प्रताप सिंह, भा.प्र.से.)
आयुक्त (शिक्षण) महाराष्ट्र राज्य, पुणे
प्रत माहितीस्तव सविनय सादर
मा. प्रधान सचिव, शालेय शिक्षणव क्रीडा विभाग, मंत्रालय, मुंबई
प्रत- पुढील आवश्यक त्या कार्यवाहीसाठी
१. राज्य प्रकल्प संचालक, महाराष्ट्र प्राथमिक शिक्षण परिषद, मुंबई
२. संचालक, राज्य शैक्षणिक संशोधन व प्रशिक्षण परिषद, महाराष्ट्र, पुणे
३. अध्यक्ष, महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळ, पुणे
४. आयुक्त, महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परीषद, पुणे
६. शिक्षण संचालक (माध्य व उच्च माध्य) महाराष्ट्र राज्य, पुणे
५. शिक्षण संचालक (प्राथमिक) महाराष्ट्र राज्य, पुणे
७. शिक्षण संचालक (योजना) महाराष्ट्र राज्य, पुणे
८. संचालक, महाराष्ट्र राज्य पाठ्यपुस्तक निर्मिती व अभ्यासक्रम संशोधन मंडळ, पुणे
प्राथमिक शिक्षण संचालनालय कार्यालयातून निर्गमित दिनांक 26 ऑगस्ट 2025 रोजी सध्या शिक्षण संचालक प्राथमिक व शिक्षण संचालक माध्यमिक उच्च माध्यमिक यांनी शैक्षणिक कामकाज नियोजन २०२५-२६ बाबत पुढील प्रमाणे निर्देश दिले आहे.
कोणतेही काम दर्जेदार व विहित कालावधीत पूर्ण होण्यासाठी प्रथमतः प्रभावी नियोजन करणे आवश्यक आहे विद्यार्थ्यांचा सर्वांगीण विकास होण्यासाठी विविध उपक्रमांचे आयोजन राज्य, जिल्हा, तालुका व शाळा /वर्ग पातळीवर केले जाते. विविध शैक्षणिक व प्रशासकीय कामे राज्य पातळीपासून शाळा पातळीपर्यंत होत असतात. या सर्व उपक्रमांचे योग्य प्रकारे नियोजन करून प्रभावीपणे अंमलबजावणी केल्यास याचा विद्यार्थी गुणवत्ता विकासासाठी निश्चितच उपयोग होईल. या उद्देशाने शैक्षणिक वर्ष २०२५-२६ साठी शैक्षणिक कामकाज नियोजन (कैलेंडर) तयार करण्यात आले आहे. सदर कॅलेंडर तयार करताना विविध स्तरावरील अधिकारी व शिक्षक यांचा सहभाग घेतला होता.
सदर शैक्षणिक उपक्रम नियोजन तीन टप्प्यात तयार केले आहे १. दैनंदिन करावयाची कामे २. दरमहा करावयाची कामे ३. महिनानिहाय आठवडानिहाय करावयाची कामे, इयत्ता पहिली ते बारावीपर्यंतचे विद्यार्थी व शाळा यांचा यामध्ये विचार केला आहे. यानुसार विविध शैक्षणिक कामांचे वरील तीन प्रकारात वर्गीकरण केले आहे.
शैक्षणिक कामकाज नियोजन हे फक्त शाळा शिक्षक / मुख्याध्यापक यांचेसाठी नसून राज्यस्तरावरील सर्व कार्यालये/ विभाग स्तरावरील कार्याल जिल्हा तालुका/बीट / केंद्र पातळीवरील कार्यालये व सर्व शाळा या सर्वांसाठी आहे. या सर्व स्तरावरीच कार्यालयांनी यातील कामकाजानुसार /उपक्रमानुसार आपल्याशी संबंधित बाबींची कार्यवाही दिलेल्या विहित कालावधीत प्रभावीपणे होईल याची दक्षता घ्यावी, यासाठी आवश्यक पूर्वतयारी, पत्रव्यवहार, निधी वितरण, कार्यक्रम आयोजन इत्यादी आवश्यक बाबी कराव्यात, या कैलेंडरमध्ये नमूद सर्व बाबी सर्जच कार्यालयांना अथवा सर्वच शाळांना लागू आहेत असे नाही. प्रत्येक शाळा, तसेच तालुका, जिल्हा, विभाग व राज्यस्तरावरील कार्यालये यांनी आपल्याशी संबंधित कामांचे / उपक्रमांचे महत्व समजून आवश्यक नियोजन व अंमलबजावणी करावी.
सदर शैक्षणिक कामकाज नियोजनाचा उपयोग शाळा पातळी, तसेच तालुका, जिल्हा, विभाग, राज्य पातळीवरील सर्व कार्यालयांना आपल्या कामकाजामध्ये नियोजन करण्यास, प्रभावी अंमलबजावणी करण्यास, पाठपुरावा करण्यास व पर्यायाने विद्यार्थी विकासास हातभार लावण्यास होईल याची खात्री वाटते. आपण स्वतः व आपल्या अधिनस्त सर्व कार्यालय व शाळा यांना सदरचे नियोजन पीडीएफ (PDF) स्वरूपात उपलब्ध करून द्यावे. याचा हेतू लक्षात घेऊन विविध उपक्रमांचे / विषयांचे नियोजन व अंमलबजावणी करावी. सदर कॅलेंडरमध्ये आवश्यक बदल / सुधारणा असल्यास या कार्यालयास कळवाव्यात. जेणेकरून पुढील शैक्षणिक वर्षाचे कामकाज नियोजनात आवश्यक बदल / सुधारणा करता येईल.
(डॉ. महेश पालकर)
शिक्षण संचालक (माध्य व उच्च माध्य) महाराष्ट्र राज्य, पुणे
(शरद गोसावी)
शिक्षण संचालक (प्राथमिक) महाराष्ट्र राज्य, पुणे
शिक्षण आयुक्तालयाने दिलेली शैक्षणिक दिनदर्शिका 2025 26
शैक्षणिक कामकाज नियोजन वर्ष 2025 26 पीडीएफ डाउनलोड
महत्त्वाची माहिती मिळवण्यासाठी आपल्या व्हाट्सअप/टेलिग्राम ग्रुप वर 9765486735 हा नंबर ॲड करावा.
व्हिडिओ स्वरूपात माहिती लाईक शेअर कमेंट करा आमच्या पुढील युट्युब चैनल ला..
https://youtube.com/c/pradipjadhao
नवनवीन शैक्षणिक/शिक्षक व कर्मचारी हिताची माहिती मिळवण्यासाठी खालील व्हाट्सअप ग्रुप वर जॉईन व्हा.
 २०२६-२७ प्रभावी अंमलबजावणी करणे ){kind=link}
0 टिप्पण्या