विद्यार्थी सुरक्षिततेच्या दृष्टीने व्यवस्थापन, कर्मचारी तसेच विभागातील क्षेत्रीय अधिकारी यांचेवर जबाबदारी निश्चित! 13 डिसेंबर 2025

राज्यातील सर्व शाळांमधील विद्यार्थी सुरक्षिततेच्या दृष्टीने केंद्र शासनाने निर्गमित केलेल्या मार्गदर्शक सूचनांचे पालन करणेबाबत व शाळा व्यवस्थापन, कर्मचारी तसेच विभागातील क्षेत्रीय अधिकारी यांचेवर जबाबदारी निश्चित करणेसाठी कार्यपध्दती बाबत महाराष्ट्र शासनाच्या शालेय शिक्षण व क्रीडा विभागाने दिनांक 13 डिसेंबर 2025 रोजी पुढील प्रमाणे निर्देश दिले आहेत.

प्रस्तावना :-

बालकांचा मोफत व सक्तीच्या शिक्षणाचा हक्क अधिनियम, २००९ (Right to Education Act, २००९) च्या कलम १७ अन्वये शाळांमध्ये विद्यार्थ्यांना शारीरिक शिक्षा देणे, मानसिक छळ करणे यावर बंदी घातली आहे. तसेच, शाळांमधून शारीरिक शिक्षा (Corporal Punishment) पूर्णपणे दूर करण्यासाठी राष्ट्रीय बालहक्क संरक्षण आयोगाने (NCPCR) मार्गदर्शक तत्त्वे निर्गमित केली आहेत. मा. सर्वोच्च न्यायालयात शाळांमध्ये शिकणाऱ्या मुलांच्या सुरक्षेच्या बाबतीत शाळा व्यवस्थापनाची जबाबदारी निश्चित करण्यासाठी रिट याचिका (Criminal) क्र.१३६/२०१७ व रिट याचिका (Civil) क्र.८७४/२०१७ दाखल करण्यात आलेल्या होत्या. सदर रिट याचिकांमध्ये मा. सर्वोच्च न्यायालयाने दिलेल्या आदेशाच्या अनुषंगाने, केंद्र शासनाने शाळांमधील विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षेसंदर्भात संदर्भ क्र.२ येथे नमूद मार्गदर्शक तत्त्वे (Guidelines) जारी केली आहेत. विद्यार्थ्यांची सुरक्षा, संरक्षण, मानसिक-भावनिक स्वास्थ्य आणि शाळांमध्ये शिस्तबद्ध वातावरण राखणे हे शाळेतील मुख्याध्यापक, शिक्षक-शिक्षकेतर कर्मचारी, शिक्षण संस्था यांचे प्रमुख कर्तव्य आहे.

संदर्भ क्र.३ येथील शासन निर्णय, दि.१३.०५.२०२५ अन्वये राज्यातील सर्व माध्यमांच्या व सर्व व्यवस्थापनांच्या शाळांमधील विद्यार्थांची सुरक्षा व सुरक्षिततेच्या अनुषंगाने करावयाच्या उपाययोजनांसंदर्भात सर्वसमावेशक सूचना निर्गमित करण्यात आलेल्या आहेत. विद्यार्थ्यांसाठी सुरक्षित व सकारात्मक वातावरण सुनिश्चित करण्यासाठी, मुख्याध्यापक, शिक्षक-शिक्षकेतर

कर्मचारी यांचेकडून नैतिक व व्यावसायिक आचारसंहितेचे पालन होणे अत्यावश्यक आहे. केंद्र शासनाने विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षेसंदर्भात निर्गमित केलेल्या मार्गदर्शक तत्वांची सर्व व्यवस्थापनांच्या (स्थानिक स्वराज्य संस्थाच्या, खाजगी अनुदानित, विनाअनुदानित, स्वयंअर्थसहाय्यित इत्यादी) शाळांमध्ये तात्काळ अंमलबजावणी करणे व सदर तत्वांचे पालनाकरीता नियमबद्ध व पारदर्शक प्रमाणित कार्यपद्धती लागू करणेची बाब शासनाच्या विचाराधीन होती.

शासन निर्णय

राज्यातील सर्व शाळांमधील विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षिततेच्या दृष्टीने केंद्र शासनाने विद्यार्थी सुरक्षेसंदर्भात निर्गमित केलेल्या मार्गदर्शक तत्वांचे (Guidelines on School Safety and Security-2021) पालन करणे बंधनकारक आहे. सर्व संस्था चालक/व्यवस्थापक, मुख्याध्यापक, शिक्षक व कर्मचारी यांनी प्रामुख्याने खालील नमूद मुद्द्यांची काटेकोर अंमलबजावणी करावी-

१) बालकांचा मोफत व सक्तीच्या शिक्षणाचा हक्क अधिनियम २००९, केंद्र शासनाने विद्यार्थी सुरक्षेसंदर्भात निर्गमित केलेली मार्गदर्शक तत्त्वे, राष्ट्रीय व राज्य बालहक्क संरक्षण आयोगाने बालकांच्या सुरक्षेसंदर्भात वेळोवेळी निर्गमित केलेल्या सूचना, यांचे पालन करणे अनिवार्य राहील.

२) विद्यार्थ्यांना कोणत्याही प्रकारचा गंभीर शारीरिक दंड/शिक्षा (उदा. मारणे (हाताने/काठीने/फुटपट्टीने / पट्टा इ.), कान/केस ओढणे, उठा-बशा काढायला लावणे, ढकलणे, वर्गाबाहेर उन्हात किंवा पावसात उभे राहण्याची शिक्षा देणे, गुडघ्यावर बसवणे, भुकेले ठेवणे किंवा पाणी न देणे), अपमान करणे (शाब्दिक, मानसिक, वारंवार नावे ठेवणे, कमी लेखणे इ.) किंवा भेदभाव करणे (जात, धर्म, भाषा, लिंग, सामाजिक आर्थिक स्थिती, विशेष गरजा (disability), शैक्षणिक कामगिरी यांच्या आधारावर) अनुज्ञेय असणार नाही.

३) विद्यार्थ्यांशी सन्मानपूर्वक व सौम्य भाषेत संवाद साधणे आवश्यक आहे.

४) वर्गात वेळेचे पालन व नियोजनबद्ध अध्यापन अनिवार्य राहील.

५) विशेष गरजा असलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी आणि मुलांसाठी सुरक्षित पायाभूत सुविधा उपलब्ध करून देणे, विद्यार्थ्यांना उत्तम दर्जाचा पोषण आहार देणे, पिण्यासाठी स्वच्छ पाणी देणे, वेळेवर वैद्यकीय मदत करणे, विद्यार्थ्यांच्या तक्रारीवर त्वरीत कार्यवाही करणे इत्यादी बाबतीत कोणताही निष्काळजीपणा करण्यात येऊ नये,

६) शाळेच्या आवारात गुंडगिरी/ भेदभावपूर्ण कृती / मादक पदार्थांचे सेवन करण्यास प्रतिबंध असून याबाबत भंग होणार नाही याची दक्षता घेण्यात यावी.

७) अपरिहार्य कारणाशिवाय विद्यार्थ्यांसोबत वैयक्तिक संदेश/चेंट/सोशल मीडिया इत्यादीद्वारे संवाद करण्यात येऊ नये.

८) विद्यार्थ्यांचे फोटो/व्हिडिओ, पालक व संस्थेच्या सक्षम प्राधिकरणाच्या परवानगीशिवाय काढणे किंवा वापरणे, किंवा वापरण्यास मदत करणे अनुज्ञेय नाही.

९) विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक प्रगती बाबतची माहिती (उदा. गुणपत्रक, मूल्यांकन इत्यादी) संवेदनशीलतेने हाताळण्यात यावी. त्याद्वारे कमी गुण प्राप्त विद्यार्थ्यांमध्ये मानसिक तणाव,  

कमीपणाची भावना निर्माण होणार नाही, इतर विद्यार्थ्यांकडून त्यांना हिणवले जाणार नाही, याबाबतची काळजी घेण्यात यावी.

१०) तक्रार निवारण कार्यपध्दती सुस्पष्ट व पारदर्शक असावी व तक्रारींचे गांभीर्याने निराकरण करण्यात यावे.

११) शाळेतील कोणत्याही व्यक्तींकडून (मुख्याध्यापक/शिक्षक-शिक्षकेतर कर्मचारी/कंत्राटी तत्वावरील कर्मचारी इत्यादी) विद्यार्थी सुरक्षेबाबत झालेले उल्लंघन तात्काळ वरिष्ठांच्या व शासनाच्या (गटशिक्षणाधिकारी / उपशिक्षणाधिकारी / शिक्षणाधिकारी) निदर्शनास आणावे.

२. उपरोक्त नमूद मुद्द्यांचे तसेच केंद्र शासनाद्वारे विद्यार्थी सुरक्षेसंदर्भात निर्गमित करण्यात आलेल्या मार्गदर्शक तत्वांचे उल्लंघन झाल्याचे निदर्शनास आल्यास पुढीलप्रमाणे कार्यवाही निश्चित करण्यात येत आहे

अ) शाळा व्यवस्थापक / मुख्याध्यापक यांची जबाबदारी-

१) शाळा व्यवस्थापक/मुख्याध्यापक यांनी विद्यार्थी सुरक्षेसंदर्भातील उल्लंघनाच्या घटनेची तात्काळ लेखी नोंद करावी.

२) सदर घटनेबाबत संबंधित विद्यार्थी, पालक, संबंधित शिक्षक-शिक्षकेतर कर्मचारी यांचेशी सविस्तर चर्चा करण्यात यावी.

३) घटनेशी संबंधित प्राथमिक माहिती (CCTV, तक्रार निवेदन, उपस्थितीबाबतच्या नोंदी) सुरक्षितपणे जतन करून ठेवाव्यात, घटनेशी संबंधित दस्तावेज, CCTV फुटेज व अन्य पुराव्यांशी छेडछाड करण्यात येऊ नये.

४) संबंधित घटनेची प्राथमिक चौकशी करून दोन दिवसांच्या आत शिक्षण विभागास (गटशिक्षणाधिकारी / शिक्षणाधिकारी कार्यालयास) अहवाल सादर करावा.

५) एखादी घटना गंभीर स्वरूपाची असल्याचे निदर्शनास आल्यास अथवा लैंगिक गुन्ह्यांपासून बालकांचे संरक्षण कायदा, २०१२ (POCSO) / बाल न्याय (मुलांची काळजी आणि संरक्षण) अधिनियम, २०१५ (Juvenile Justice Act) इ. अधिनियमांमधील तरतुदींचे उल्लंघन झाल्याचे / गुन्हा घडल्याचे निदर्शनास आल्यास २४ तासांच्या आत संबंधित व्यक्ती/कर्मचाऱ्यांविरुध्द नजीकच्या पोलिस ठाण्यात तक्रार नोंदविण्यात यावी. तक्रार नोंदविताना सर्व आवश्यक माहिती / अभिलेख पोलिस प्रशासनास सादर करून सहकार्य करण्यात यावे, सदर घटनेबाबतचा सविस्तर अहवाल तातडीने संबंधित गट शिक्षणाधिकारी / उपशिक्षणाधिकारी / शिक्षणाधिकारी यांना सादर करावा.

ब) संबंधित शिक्षणाधिकारी यांची जबाबदारी-

१) शाळा व्यवस्थापक / मुख्याध्यापक यांनी सादर केलेल्या प्राथमिक चौकशी अहवालाची नोंद करून घेणे,

२) विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षेसंदर्भात घडलेले एखादे प्रकरण गंभीर स्वरूपाचे म्हणजेच लैंगिक गुन्ह्यांपासून बालकांचे संरक्षण कायदा, २०१२ (POCSO) / चाल न्याय (मुलांची काळजी आणि संरक्षण) अधिनियम, २०१५ (Juvenile Justice Act) इ. अधिनियमांमधील तरतुदींचे उल्लंघन झाल्याचे / गुन्हा घडल्याचे निदर्शनास आल्यास शिक्षणाधिकारी यांनी सदर बाब तात्काळ तपासावी.

३) घटनेशी संबंधित व उपस्थित असलेल्या विद्यार्थी, पालक, शिक्षक-शिक्षकेतर कर्मचारी, शाळा व्यवस्थापक इत्यादी यांची साक्ष नोंदवून घ्यावी. आवश्यक असल्यास संबंधित व्यक्तींकडून लेखी निवेदन घेण्यात यावे.

४) शाळेतील CCTV, उपस्थितीची नोंद, आवश्यक असल्यास वैद्यकीय अहवाल व इतर संबंधित दस्तावेज, पुरावे तपासावे. तसेच, घटनेशी संबंधित कागदपत्रे, पुरावे सुस्थितीत असल्याची (छेडछाड झालेली नसल्याची खात्री करून घ्यावी.

५) बालकांच्या सुरक्षेसंदर्भात निर्गमित करण्यात आलेल्या मार्गदर्शक सूचना, कायदेशीर तरतुदी (RTE Act, POCSO / Juvenile Justice (Care and Protection of Children) Act इत्यादी) तपासून व चौकशी दरम्यान आढळून आलेल्या नोंदी विचारात घेऊन सविस्तर अहवाल (संबंधित कर्मचारी घटनेस दोषी आहे किंवा कसे, याच्या शिफारशीसह) तात्काळ संबंधित विभागीय शिक्षण उपसंचालक यांना सादर करावा.

६) गंभीर स्वरूपाच्या प्रकरणांमध्ये संबंधित शाळा व्यवस्थापनाने / मुख्याध्यापकाने नजीकच्या पोलिस ठाण्यात गुन्हा/ तक्रार नोंदविला आहे किंवा कसे, याची पडताळणी करून घ्यावी. अशा प्रकरणांमध्ये गुन्हा दाखल केलेला नसल्याचे निदर्शनास आल्यास, आवश्यक तपासणी करून घटनेशी संबंधित व्यक्ती / कर्मचाऱ्यांविरूध्द तात्काळ नजिकच्या पोलिस ठाण्यात गुन्हा नोंद करावा.

७) अशा घटनेबाबत संबंधित शाळा प्रशासन अथवा व्यवस्थापनाने पालिस ठाण्यात तक्रार केली नसल्याचे निदर्शनास आल्यास अशी प्रकरणे गांभीर्याने हाताळण्यात यावीत. सर्व घटनेबाबतची माहिती तसेच शालेय दस्तावेज / अभिलेख / CCTV फुटेज इत्यादी तपासण्यात येऊन त्याआधारे संबंधित व्यक्ती/ कर्मचाऱ्यांविरूध्द पोलिस ठाण्यात गुन्हा नोंदविण्यात यावा. संबंधित शाळा प्रशासनाने / व्यवस्थापनाने सदर गुन्ह्याची बाब लपविण्याचा अथवा गुन्ह्याशी संबंधित माहिती, अभिलेख, CCTV फुटेज इ. लपविण्याचा अथवा नष्ट करण्याचा प्रयत्न करीत असल्याचे निदर्शनास येत असल्यास संबंधित प्रशासकीय अधिकारी/ मुख्याध्यापक तसेच व्यवस्थापनाविरूध्द देखील गुन्हा नोंदविण्यात यावा.

३. विभागीय Suo-moto कारवाई-

१) एखादी घटना वृत्तपत्र / दूरदर्शन / आकाशवाणी वा इतर समाज माध्यमातून समजल्यास संबंधित शिक्षणाधिकारी/गटशिक्षणाधिकारी यांनी स्वतःहून चौकशी सुरू करावी.

२) सबंधित घटनेची शिक्षणाधिकारी यांनी नोंद घ्यावी व तदनंतर, उपरोक्त परिच्छेद क्र. २ (ब) मध्ये नमूद कार्यपध्दतीनुसार कार्यवाही पूर्ण करावी.

३) अशा सर्व घटनांची नोंद विशेष नोंदणी रजिस्टर मध्ये ठेवण्यात यावी.

४. जाणूनबुजून चुकीची माहिती/अहवाल सादर केल्याचे निदर्शनास आल्यास अथवा अशा गंभीर प्रकरणांमध्ये तातडीची कार्यवाही करण्यास टाळाटाळ, दिरंगाई किंवा दिशाभूल करणारी माहिती / अहवाल सादर केल्यास संबंधित अधिकाऱ्यांवर शिस्तभंगविषयक कारवाई करण्यात यावी.

५. विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षेसाठी व शिक्षकांमध्ये व्यावसायिक, नैतिक आणि शिस्तबद्ध वातावरण निर्माण करण्यासाठी तसेच विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षेसंदर्भातील बाब उद्भवल्यास सदर प्रकरणांचा तातडीने निपटारा करण्यासाठी उपरोक्त कार्यपध्दती तयार करण्यात आली असून सर्वांनी ती काटेकोरपणे पाळणे बंधनकारक आहे.

६. सदर शासन निर्णय महाराष्ट्र शासनाच्या www.maharashtra.gov.in या संकेतस्थळावर प्रसिद्ध करण्यात आला असून त्याचा संगणक सांकेतांक क्रमांक २०२५१२१३१७५७५९७९२१ असा आहे. हा शासन निर्णय डिजिटल स्वाक्षरीने साक्षांकित करुन काढण्यात येत आहे.

महाराष्ट्राचे राज्यपाल यांच्या आदेशानुसार व नावाने,

PRAMOD VITHOBA KADAM

(प्रमोद कदम)

कार्यासन अधिकारी, महाराष्ट्र शासन

वरील संपूर्ण शासन निर्णय पीडीएफ स्वरूपात डाउनलोड करण्यासाठी खालील Download वर क्लिक करा.

Download

विद्यार्थी सुरक्षिततेसंदर्भात सर्व प्रलंबित शाळांची माहिती अद्ययावत करण्यासाठी शाळांना प्रत्यक्ष भेट देऊन सदर माहिती दि. १ डिसेंबर, २०२५ पूर्वी अद्ययावत करुन घेण्याबबात शिक्षण आयुक्तालयाने दिनांक 28 नोव्हेंबर 2025 रोजी पुढील प्रमाणे निर्देश दिले आहेत. 

संदर्भ :

१. उक्त याचिका प्रकरणी मा. उच्च न्यायालयाचे आदेश दि.१०.१०.२०२५

२. या कार्यालयाचे पत्र जा.क्र. १५१४२७३, दि.३०.१०.२०२५

३. या कार्यालयाचे संबंधित शिक्षणाधिकारी यांना पत्र जा.क्र. १५४८०७८, दि.१८.११.२०२५

४. या कार्यालयाचे पत्र जा.क्र. १५४८४९६, दि.१९.११.२०२५

५. शासन पत्र क्र. संकीर्ण २०२५/प्र.क्र.११९/एस.डी. ४, दि.२०.११.२०२५

६. या कार्यालयाचे पत्र जा.क्र.१५६२५८९, दि.२६.११.२०२५

उपरोक्त संदर्भाधीन पत्रांकडे आपले लक्ष वेधण्यात येत आहे.

मा. उच्च न्यायालय, मुंबई यांनी सुमोटो जनहित याचिका क्र.१/२०२४ प्रकरणी दि. १०.१०.२०२५ रोजी दिलेल्या आदेशानुसार सर्व शाळांनी विद्यार्थी सुरक्षिततेसंबंधी उपाययोजनांची माहिती शालेय शिक्षण विभागाच्या संकेतस्थळावर अद्ययावत करणे बंधनकारक केले आहे.

तथापि, या कार्यालयाच्या संदर्भाधीन पत्रान्ववये आपणांस सूचित केल्यानंतरही आजअखेर अनेक शाळांनी अद्याप माहिती अद्ययावत केली नसल्याचे निर्दशनास येत आहे. सदर प्रकरणी पुढील सुनावणी दि.०४.१२.२०२५ रोजी नियोजित असल्याने, सर्व प्रलंबित शाळांची माहिती दि.०१.१२.२०२५ पूर्वी संकेतस्थळावर अद्ययावत होणे अत्यावश्यक आहे.

तरी, आपल्या अधिनस्त प्रलंबित शाळांना दि.२९.११.२०२५, वार शनिवार रोजी केंद्रप्रमुख, विस्तार अधिकारी, पर्यवेक्षक, गटशिक्षणाधिकारी, उपशिक्षणाधिकारी व इतर क्षेत्रीय अधिकारी यांनी प्रत्यक्ष भेट देऊन विद्यार्थी सुरक्षितता शासन निर्णयाची अंमलबजावणीचा आढावा घ्यावा. तसेच, शालेय शिक्षण विभागाच्या संकेतस्थळावर प्रलंबित शाळांची माहिती दि. १ डिसेंबर, २०२५ पूर्वी अद्ययावत करण्याच्या स्पष्ट सूचना देऊन आवश्यकाता असल्यास तांत्रिक सहाय्य उपलब्ध करून द्यावे.

Digitally signed by

Harun Ismail Atar

Date: 28-11-2025

शिक्षण सहसंचालक

(प्रशासन, अंदाज व नियोजन)

महाराष्ट्राच्या शिक्षण आयुक्तांनी दिनांक 30 ऑक्टोबर 2025 रोजी माननीय न्यायालयाच्या दिनांक 10 ऑक्टोबर 2025 रोजीच्या आदेशानुसार विद्यार्थी सुरक्षा व सुरक्षितता बाबत कार्यवाही करण्याबाबत पुढील प्रमाणे निर्देश दिले आहेत. 

सुमोटो जनहित याचिका क्र.१/२०२४ मधील मा. न्यायालयाचे आदेश दि.१०.१०.२०२५ नुसार कार्यवाही करण्याबाबत

संदर्भ :- उक्त याचिका प्रकरणी मा. उच्च न्यायालयाचे आदेश दि.१०.१०.२०२५

शालेय विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षिततेसंदर्भात मा. उच्च न्यायालय, मुंबई येथे दाखल जनहित याचिका क्र.१/२०२४ प्रकरणी मा. न्यायालयाचे दि.१०.१०.२०२५ रोजीच्या आदेशाचे अवलोकन व्हावे. (प्रत संलग्न)

त्यानुसार सर्व शाळांनी (शासकीय, खासगी, आश्रमशाळा, अंगणवाडी, बालगृहे) विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षेसंबंधी उपाययोजनांची माहिती संकेतस्थळावर दि.१५.१०.२०२५ पर्यंत नोंद करुन प्रत्येक महिन्याच्या १५ तारखेला सदर माहिती अद्ययावत करण्याचे निर्देश आहेत. शाळांनी शालेय शिक्षण विभागाच्या संकेतस्थळावर https://education.maharashtra.gov.in/school/users/studentSecurity Public नोंद केलेल्या माहितीबाबत शाळेच्या दर्शनी भागामध्ये पोर्टलची माहिती दर्शविणारा फलक लावून पालकांच्या निर्देशनास आणून द्यावा. जेणेकरून संकेतस्थळास भेट देऊन पालकांना शाळेच्या विद्यार्थी सुरक्षेच्या अंमलबजावणीची स्थिती जाणून घेता येईल.

सर्व शाळांनी विद्यार्थी सुरक्षितते संदर्भात शासन निर्णयाच्या अंमलबजावणीबाबत सुधारित माहिती स्कुल पोर्टलवर अद्ययावत करावी. त्यानुसार मासिक बैठकांची संक्षिप्त माहिती व इतर सुधारणा प्रत्येक महिन्याच्या १५ तारखेपर्यंत अद्ययावत करणेबाबत सर्व शाळांना सूचना देण्यात याव्यात.

तसेच, विद्यार्थी सुरक्षिततेच्या उपाययोजनांची तपासणी करण्यासाठी प्रत्येक जिल्ह्यातील शिक्षणाधिका-यांनी शाळांना आस्कमिक भेट देण्याचेही मा. न्यायालयाचे निर्देश आहेत. शाळांकडून या उपययोजनांमध्ये कुठेही शिथिलता आढळल्यास संबंधित शाळा/व्यवस्थापनांकडून सत्वर अंमलबजावणी करुन घेण्यात यावी. सर्व पर्यवेक्षिय अधिकारी यांनी भेट दिलेल्या शाळांचा संकलीत अहवाल एकस्तर वरिष्ठ कार्यालयास सादर करावा.

मा. उच्च न्यायालयाचे निर्देशांची काटेकोरपणे अंमलबजावणी करुन त्याबाबतचा अनुपालन अहवाल, पुढील १५ दिवसांत सादर करावा.

(सचिन्द्र प्रताप सिंह, भा.प्र.से.) 

आयुक्त (शिक्षण) म.रा., पुणे

मा.उच्च न्यायालयाचे आदेशानुसार विद्यार्थी सुरक्षा व सुरक्षितता शासन निर्णय दिनांक 13 मे 2025 सर्व पालकांना व्हाट्सअप/इमेल/ इतर माध्यमांद्वारे पोहचवावा. तसेच ज्या शाळांनी विद्यार्थी सुरक्षा माहिती फॉर्म भरलेला नाही अशा शाळांनी दि. 9/10/2025 पर्यंत फॉर्म भरणे अनिवार्य आहे. -Sch Edu and Sports dept

प्रति,

विभागीय शिक्षण उपसंचालक,

शिक्षणाधिकारी (प्राथ/ माध्य)

विद्यार्थी सुरक्षा फॉर्म भरण्यास दिनांक 30/09/2025 दुपारी 12 वाजेपर्यंत मुदत वाढ देण्यात येत आहे.

सहसंचालक 

शिक्षण आयुक्त कार्यालय.

मा. उच्च न्यायालयाचे आदेशानुसार विद्यार्थी सुरक्षा व सुरक्षितता शासन निर्णय दिनांक 13 मे 2025 च्या अनुषंगाने माहिती नोंदविण्याबाबतचा फॉर्म स्कूल पोर्टलच्या मुख्याध्यापक लॉगिनला उपलब्ध असून सर्व माध्यम व सर्व व्यवस्थापनाच्या शाळांनी 28/09/2025 पर्यंत माहिती भरणे अनिवार्य आहे.

विद्यार्थी सुरक्षा फॉर्म लिंक सर्व मुद्दे पीडीएफ डाउनलोड 

विद्यार्थी सुरक्षा शाळा पोर्टल लिंक

https://education.maharashtra.gov.in/admin/users/login/93

विद्यार्थी सुरक्षा फॉर्म सर्व मुद्दे पीडीएफ डाउनलोड 

Download

SCHOOL CHILDREN SECURITY FORM PDF 

Download

विद्यार्थी सुरक्षा शाळा पोर्टल लिंक

https://education.maharashtra.gov.in/admin/users/login/93

वरील शाळा पोर्टलच्या लिंक वर क्लिक केल्यानंतर वरील प्रमाणे विंडो ओपन होईल त्यामध्ये मुख्याध्यापकाचा लॉगिन आयडी म्हणजेच यु डायस कोड पासवर्ड कॅपच्या टाकून लॉगिन करा ओपन झालेल्या पेजवर उजव्या बाजूला कोपऱ्यात विद्यार्थी सुरक्षितता माहिती बाबत दिसेल त्यावर क्लिक करा. 

त्यानंतर ओपन झालेला फॉर्म मध्ये योग्य ती माहिती भरा व सर्वात शेवटी ती सबमिट करा. 

विद्यार्थी सुरक्षा व सुरक्षितता बाबत पुढील प्रमाणे प्रश्न आहेत

1. होय विद्यार्थी सुरक्षा व सुरक्षितता शासन निर्णय दिनांक १३ में २०२५ शाळेतील सर्व विद्यार्थ्यांच्या पालकांपर्यंत whatsapp इमेलइतर माध्यतांमार्फत पोहचवला आहे

2. होय विद्यार्थी सुरक्षा संदर्भात शालेय शिक्षण व क्रीडा विभागाचा शासन निर्णय क्रमांक संकीर्ण २०२५ प्र क्र ११९  एस. डी. ४ दिनांक १३ मे २०२५ चे वाचन मुख्याध्यापक सर्व शिक्षक व शिक्षकेतर कर्मवार यांनी केले आहे

3. होय लैंगिक गुन्ह्यांपासून बालकांचे संरक्षण कायदा २०१२ मधील तरतुदींची अंमलबजावणी करणेबाबत शिक्षक व शिक्षकेत्तर कर्मचारी यांना माहिती देण्यात आली आहे

4. होय शाळेतील विद्यार्थ्यांवरील होणाऱ्या अत्याचाराची तक्रार POCSO eBox व CHIRAG या App करणेबाबत विद्यार्थ्यांना माहिती देण्यात आलेली आहे

5. होय टोल फ्री चाइल्ड हेल्पलाइन क्रमांक १०९८ वर कधी आणि कोणत्या परिस्थितीत संपर्क साधता येईल याची माहिती मुलांना देण्यात आली आहे

6. होय शाळेमध्ये अनधिकृत व्यक्तीचा प्रवेश प्रतिबंधित करण्यात आला आहे

7. होय शाळेमध्ये अनधिकृत व्यक्तीचा प्रवेश प्रतिबंधित करण्यात आला आहे

8. होय विद्यार्थी शाळेच्या परिसरात उपस्थित असताना त्याच्या सुरक्षिततेची संपूर्ण जबाबदारी शाळेकडून घेण्यात येते

9. होय विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षेच्या दृष्टिने शिक्षक शिक्षकेतर कर्मचायांची बैठक आयोजित करुन आवश्यक उपाययोजना करण्यात आल्या आहेत

10. होय उपस्थिती संदर्भात सकाळी दुपारी आणि शाळा सुटण्याच्या वेळेस सायंकाळी हजेरी नोंदविण्यात येते

11. होय अनुपस्थित वि‌द्यार्थ्यांबाबत त्यांच्या पालकांना एसएमएसव्दारे कळविण्यात येते

12. लागू नाही

13. होय शाळेतील एक शिक्षक समुपदेशक म्हणून नियुक्त केली आहे

14. होय पूर्व प्राथमिक आणि प्राथमिक विभागातील मुलांना चांगला स्पर्श व वाईट स्पर्श गुड टच आणि बॅड टच याबाबतची प्रात्यक्षिके देऊन यातील फरक ओळखायला शिकविण्यात येत आहे

15. होय छळवणूक किंवा धाकदपटशाहीमुळे एखा‌द्या विद्यार्थ्याला शारीरिक दुखापत होते किंवा मानसिक तणाव व न्यूनगंड निर्माण होतो किंवा आत्मविश्वास कमी होतो अशी कोणतीही कृती Bullying यापासून विद्यार्थ्यांचा बचाव होण्यासाठी शालेय स्तरावर योग्य ती उपाययोजना करण्यात आलेली आहे

16. होय शाळेच्या परिसरात कोणतेही पान स्टॉल सिगारेट आणि तत्सम तंबाखूजन्य पदार्थ नसतील याची खात्री शाळेने केलेली आहे

17. शाळेच्या दर्ळेशनी भागात तंबाखू विरोधी फलक लावण्च्यायात आला आहे. परिसरात कोणतेही पान स्टॉल सिगारेट आणि तत्सम तंबाखूजन्य पदार्थ विकणारा स्टॉल नाही

18. होय शासन निर्देशाप्रमाणे शाळेमध्ये तक्रार पेटी बसविण्यात आलेली आहे

19. होय आठवड्यातून किमान दोन वेळा तक्रार पेटी उडण्यात येते

20. होय तक्रारपेटीमध्ये प्राप्त तक्रारी व त्या अनुषंगाने करण्यात आलेली कार्यवाही याची लेखी नोंद ठेवण्यात येते

21. होय याबाबतचा अभिलेख किमान सहा महिन्यासाठी जतन करून ठेवण्यात येतो

22. होय शाळेमध्ये सखी सावित्री समितीचे गठन करण्यात आलेले आहे

23. होय सखी सावित्री समितीची दरमहा बैठक होत आहे

24. होय सखी सावित्री समितीधी बैठकीचे इतिवृत्त ठेवण्यात आले आहे

25. होय महिला तक्रार निवारण समिती स्थापन करण्यात आली आहे

26. होय महिला तक्रार निवारण समितीची दरमहा बैठक होत आहे होय 

27. होय महिला तक्रार निवारण समितीची बैठकीचे इतिवृत्त ठेवण्यात आले आहे 

28. होय शाळा व परिसरातील मोक्याच्या ठिकाणी पर्याप्त संख्येने सीसीटीव्ही कॅमेरे बसविण्यात आलेले आहे

29. सीसीटीव्ही कॅमेऱ्यांची संख्या

30. होय सीसीटीव्ही कॅमेरे वर्गखोल्यांचे प्रवेश‌द्वार कॉरिडॉर मुख्य प्रवेश‌द्वार आणि बाहेर पडण्याचे गेट खेळाचे मैदान स्वच्छतागृहांच्या बाहेर इ ठिकाणी बसविण्यात आलेले आहेत

31. होय मुख्याध्यापकांकडून आठवड्यातून किमान तीन वेळा फुटेज तपासणी केली जाते

32. होय सीसीटीव्ही फुटेजचे बॅकअप किमान एक महिना जतन करण्यात येते

33. एकूण कार्यरत शिक्षकांची संख्या अंक इंग्रजीमध्ये टाका

34. चारित्र्य पडताळणी करण्यात आलेल्या शिक्षकांची संख्या अंक इंग्रजीमध्ये टाका

35. होय सर्व शिक्षकांची नियमित पध्दतीने नेमण्यात आलेल्या कर्मचायांची चारित्र्य पडताळणी करण्यात आलेली आहे

36. शिक्षकेत्तर कर्मचाऱ्यांची संख्या

37. चारित्र्य पडताळणी करण्यात आलेल्या शिक्षकेतर कर्मचार्यांची संख्या

38. शिक्षकेतर कर्मचारी नाही

39. शाळेकडे वाहतूक व्यवस्था लागू नाही उपहारगृह यासाठी 2 कर्मचाऱ्यांची नेमणूक केलेली आहे 

40. शाळेतील वाहतूक सुरक्षा, गृहव्यवस्थापन तसेच उपहारगृह यासाठी नेमण्यात आलेल्या कर्मचारी वर्गाची संख्या

41. शाळेतील वाहतूक सुरक्षा, गृहव्यवस्थापन तसेच उपहारगृह यासाठी नेमण्यात आलेल्या कर्मचारी वर्गाची चारित्र्य पडताळणी झालेली कर्मचाऱ्यांची संख्या.

42. वाहनचालकाने काही अपघात केला आहे किंवा निष्काळजीपणे वाहन चालविल्याब‌द्दल वाहनचालकाविरुध्द गुन्हा नोंदविला गेला आहे किंवा कसे याची पडताळणी करण्यासाठी वाहनचालकाची पार्श्वभूमी मुख्याध्यापक / शाळा व्यवस्थापनाकडून तपासणी करण्यात आलेली आहे का? लागू नाही

43. वाहनचालक अल्कोहोल किंवा अंमली पदार्थांचे सेवन करतो किंवा कसे याची पडताळणी नियमितपणे केली जाते का? लागू नाही

44. सर्व स्कूल बसमध्ये सीसीटीव्ही कॅमेरे बसविण्यात आलेले आहेत का? लागू नाही

45. बसमधून प्रवास करणाऱ्या शेवटच्या मुला-मुलीला इच्छित (निवास स्थानाजवळच्या) ठिकाणी सोडेपर्यंत बसमध्ये महिला सेविका / शिक्षिका असतात का? लागू नाही

46. स्कूल बस व्यतिरिक्त खाजगी वाहनाने येणाऱ्या विद्यार्थ्यांच्या पालकांना संबंधित वाहनचालकाच्या वर्तणूकीची पडताळणी करण्याबाबत मुख्याध्यापकांनी पालकांना सूचित केले आहे का? लागू नाही

47. सुरक्षेच्या दृष्टिने वाहनचालकाची आवश्यक वैयक्तिक माहिती पालकांनी स्वतःकडे ठेवण्याबाबत मुख्याध्यापकांनी पालकांना सूचित केले आहे का? लागू नाही

48. मुलींसाठी स्वच्छतागृहाजवळ एक विद्यार्थिनी प्रतिनिधी उपस्थित केली आहे

49. मुलांसाठी स्वच्छतागृहाजवळ एक विद्यार्थि प्रतिनिधी केला आहे

50. मुलींसाठी स्वच्छतागृहांमध्ये सॅनिटरी नॅपकिन मशीन आणि इन्सिनरेटर मशीन बसविण्यात आलेली आहे का? लागू नाही

51. होय प्रवेशद्वारावर अभ्यागतांचे प्रवेश निर्गमन नोंदवही ठेवण्यात आलेली आहे

52. होय व्यक्तिगत किंवा आर्थिक माहितीची विनंती करणारे अवांछित संदेश ईमेल किंवा पॉपअप यांना प्रतिसाद देण्याच्या धोक्यांबद्दल मुलांना आणि त्यांच्या पालकांना माहिती दिली आहे

53. होय ऑनलाईन सुरक्षिततेच्या दृष्टिने फसवणूक करण्यासाठी प्राप्त होणारे ऑनलाईन संदेश फिशिंग आणि अयोग्य ऑनलाइन वापराबाबतच्या जोखमर्मीबद्दल विद्यार्थ्यांकरिता वयोमानानुसार जागरुकता सत्रांचे आयोजन केले आहे

54. होय अज्ञात व्यक्तींना फोटो काढण्याची संधी न देण्याबाबत शाळांनी मुलांना समजवावे मार्गदर्शन करावे त्याचप्रमाणे मुलांना अनोळखी व्यक्तीचे सेलफोन लॅपटॉप टॅब किंवा आय पेंड यासह डिजिटल उपकरणे पाहू नयेत याबाबत मार्गदर्शन केले आहे

55. होय अज्ञात व्यक्तींकडून वि‌द्यार्थ्यांना आलेले संदेश किंवा गुप्त ठेवण्याच्या विनंतीसारखी कोणतीही संशयास्पद ऑनलाईन कृती याबाबत निर्भयपणे तक्रार करण्यास वि‌द्याथ्यर्थ्यांना प्रोत्साहित करण्यात आले आहे

56. होय शिक्षक आणि पालकांना बालकांच्या हक्काबाबत तसेच बालकांशी संबंधित बाल न्याय मुलांची काळजी व संरक्षण अधिनियम POCSO कायदा या कायद्‌यांविषयी माहिती देण्यात आलेली आहे

57. होय विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षेच्या अनुषंगाने सर्व संभाव्य आपत्कालीन परिस्थितीसाठी एक आपत्तीव्यवस्थापन  योजना विकसित करण्यात आली आहे

58. होय वि‌द्यार्थी सुरक्षा समिती स्थापन करण्यात आली आहे

59. होय विद्यार्थी सुरक्षा समितीची नियमित बैठक होत आहे

60. होय वि‌द्यार्थी सुरक्षा समितीची बैठकीचे इतिवृत्त ठेवण्यात आले आहे.

प्राथमिक शिक्षण संचालकांनी दिनांक 25 सप्टेंबर 2025 रोजी विद्यार्थी सुरक्षा माहिती बाबत पुढील प्रमाणे परिपत्रक निर्गमित केले आहे.

सुमोटो जनहित याचिका क्रमांक १/२०२४ मधील मा. न्यायालयाचे आदेश दिनांक १९.०९.२०२५ नुसार अहवाल सादर करण्याबाबत

संदर्भ

: १. शालेय शिक्षण व क्रीडा विभागाचा शासन निर्णय क्र. संकीर्ण २०२५/प्र.क्र.११९ / एसडी -४, दिनांक १३.०५.२०२५

२. या कार्यालयाचे पत्र क्र प्राशिसं ८०२/संकीर्ण/२०२५, दिनांक २१.०५.२०२५, दिनांक २५.०६.२५ व दिनांक ११.०७.२०२५

३. शासन पत्र क्रमांक संकीर्ण २०२५/प्र.क्र.११९/एस.डी.-४, दि २२.०९.२०२५

४. मा. आयुक्त (शिक्षण) पुणे यांचे पत्र क्र आस्था-क/प्राथ-१०६/शा.प. ११९/२०२५/१४४७०६४, दि २४.०९.२५

उपरोक्त संदर्भीय विषयानुसार शासनाने संदर्भ क्र १ च्या शासन निर्णयानुसार राज्यातील सर्व माध्यमांच्या व व्यवस्थापनांच्या शाळांमधील विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षा व सुरक्षिततेच्या अनुषंगाने करावयाच्या उपाययोजना संदर्भात करावयाच्या अंमलबजावणीबाबत सूचना दिलेल्या आहेत. त्यानुसार संचालनालयाकडून संदर्भ क्र २ च्या पत्रांन्वये सविस्तर सूचना निर्गमित केलेल्या आहेत.

मा. आयुक्त (शिक्षण) पुणे यांनी संदर्भ क्र ४ च्या पत्रात नमूद केल्यानुसार शालेय विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षिततेसंदर्भात मा. उच्च न्यायालय मुंबई येथे दाखल जनहित याचिका क्र १/२०२४ प्रकरणी शासन निर्णय दिनांक १३.०५.२०२५ (संदर्भ क्र १) नुसार शाळांमध्ये करण्यात आलेल्या १० उपाययोजनांची दिनांक २९.०८.२०२५ पर्यंतची माहिती मा. उच्च न्यायालयास सादर करण्यात आलेली होती. या प्रकरणी मा उच्च न्यायालयाचे आदेश दिनांक १९.०९.२०२५ व शासन पत्र क्र संकीर्ण २०२५/प्र.क्र.११९/एस.डी. ४ दिनांक २२.०९.२०२५ च्या आदेशाचे अवलोकन व्हावे (प्रत संलग्न). या आदेशानुसार राज्यातील सर्व शाळांना, अंगणवाडी, आश्रमशाळा, निरीक्षण गृह, निवासी शाळा यांना उक्त शासन निर्णयातील सूचनांनुसार करण्यात आलेल्या उपाययोजनांची माहिती संकेतस्थळावर सात दिवसांत अद्ययावत करण्याचे निर्देश आहेत. त्याअनुषंगाने उपाययोजनांच्या अंमलबजावणीची तपासणी सूची मा आयुक्त कार्यालयाकडून संकेतस्थळावर उपलब्ध करुन दिलेली आहे.

संदर्भ क्र ४ मधील निर्देशानुसार संकेत स्थळावरील उपलब्ध करुन दिलेली तपासणी सूचीतील माहिती अद्ययावत करण्याबाबत आपल्या स्तरावरुन सर्व संबंधीतांना दिनांक ३०.०९.२०२५ ची नमूद कालमर्यादा विचारात घेता तात्काळ सूचना द्याव्यात. मा. उच्च न्यायालयाचे आदेशाची कालमयदिचे उल्लघंन होणार नाही याबाबत दक्षता घ्यावी.

 

(डॉ. महेश पालकर)

शिक्षण संचालक (माध्य व उच्च माध्य) महाराष्ट्र राज्य, पुणे

(शरद गोसावी)

शिक्षण संचालक(प्राथमिक) महाराष्ट्र राज्य, पुणे

प्रत माहितीस्तव सविनय सादर

१. मा. प्रधान सचिव शालेय शिक्षण व क्रीडा विभाग मंत्रालय मुंबई

२. मा. आयुक्त (शिक्षण) महाराष्ट्र राज्य, पुणे

शिक्षण आयुक्तांनी दिनांक 24 सप्टेंबर 2025 रोजी पुढील प्रमाणे आदेश निर्गमित केला आहे. 

सुमोटो जनहित याचिका क्र.१/२०२४ मधील मा. न्यायालयाचे आदेश दि.१९.०९.२०२५ नुसार अहवाल सादर करण्याबाबत.

संदर्भ :

१. अतिरिक्त सरकारी वकील, मा. उच्च न्यायालय, मुंबई यांचे पत्र जा.क्र. Cri.No.२४४१/WA/२०२५, दि.१९.०९.२०२५

२. उक्त याचिका प्रकरणी मा. उच्च न्यायालयाचे आदेश दि.१९.०९.२०२५

३. शासन पत्र क्र. संकीर्ण-२०२५/प्र.क्र.११९/एस.डी.४, दि.२२.०९.२०२५

शालेय विद्याथ्यांच्या सुरक्षिततेसंदर्भात मा. उच्च न्यायालय, मुंबई येथे दाखल जनहित याचिका क्र.१/२०२४ प्रकरणी शासन निर्णय दि. १३ मे, २०२५ नुसार शाळांमध्ये करण्यात आलेल्या १० उपाययोजनांची दि.२९.०८.२०२५ पर्यंतची माहिती मा. उच्च न्यायालयास सादर करण्यात आली होती.

सदर प्रकरणी संदर्भ क्र १ अतिरिक्त सरकारी वकील यांचे दि.१९.०९.२०२५ रोजीचे पत्र व संदर्भ क्र. २ येथील मा. उच्च न्यायालयाचे दि.१९.०९.२०२५ रोजीचे आदेशाचे अवलोकन व्हावे. (प्रत संलग्न)

दि.१९ सप्टेंबर, २०२५ रोजीच्या सुनावणीमध्ये अद्यापही बहुसंख्य शाळांमध्ये शा.नि.१३.०५.२०२५ नुसार उपाययोजनांची अंमलबजावणी होत नसल्याने मा. उच्च न्यायालयाने नाराजी व्यक्त केली आहे. शासन निर्णयामधील अन्य मुद्यांच्या अनुषंगाने तपासणी सुचीनुसार माहिती सादर न केल्याचेही निरीक्षण नोंदविले आहे. तसेच, शाळांमध्ये समुपदेशकाची नेमणुक करणे, विद्यार्थ्यांमध्ये सुरक्षिततेशी संबंधित क्षमता निर्माण करण्यासाठी प्रशिक्षण आणि शाळा सुरक्षा समितीचे मासिक अहवाल, जिल्हा व राज्य सुरक्षा समितीबाबत माहिती अप्राप्त असल्याचे नमूद केले आहे. सर्व शाळांनी शा.नि. १३.०५.२०२५ ची प्रत सर्व पालकांना Email द्वारे लवकरात लवकर पोहचविण्याचे अतिरिक्त सरकारी वकील यांनी कळविले आहे.

राज्यातील सर्व शाळांना, अंगणवाडी, आश्रमशाळा, निरीक्षण गृह, निवासी शाळा यांना उक्त शासन निर्णयातील सूचनांनुसार करण्यात आलेल्या उपाययोजनांची माहिती संकेतस्थळावर सात दिवसांत अद्ययावत करण्याचे मा. उच्च न्यायालयाचे निर्देश आहेत.

त्यानुषंगाने शा.नि.दि.१३.०५.२०२५ नुसार उपाययोजनांच्या अंमलबजावणीची तपासणी सुची संकेतस्थळावर उपलब्ध करुन देण्यात येत आहे. त्याकरिता राज्यातील सर्व शाळांकडून संकेतस्थळावर माहिती अद्ययावत करण्यासाठी आपल्यास्तरावरुन आवश्यक सूचना देण्यात याव्यात.

तसेच, सदर माहितीचा आढावा घेऊन ज्या शाळांमध्ये अद्यापही अंमलबजावणी होत नसल्याचे निर्दशनास आले आहे त्याबाबत संबंधित क्षेत्रिय अधिका-यांना यथानियम आवश्यक कार्यवाही करण्याचेही आदेशित करावे.

संदर्भ क्र.३ येथील शासन पत्र दि.२२.०९.२०२५ अन्वये पुढील सुनावणी पुर्वी शासनास अहवाल सादर करण्याचे कळविण्यात आले आहे. मा. उच्च न्यायालयाचे आदेशानुसार सर्व शाळांनी तपासणी सूचीनुसार कालमर्यादेत माहिती अद्ययावत करण्याबाबत आपल्यास्तरावरुन अधिनस्त यंत्रणेस सूचित करण्यात यावे. सदर प्रकरणी पुढील सुनावणी दि.३० सप्टेंबर, २०२५ रोजी असल्याने तत्पूर्वी अहवाल सादर होईल याची दक्षता घेण्यात यावी.

Digitally signed by SACHINDRA PRATAP SINGH Date: 24-09-2025 19:46:33

(सचिन्द्र प्रताप सिंह, भा.प्र.से.) 

आयुक्त (शिक्षण) म.रा., पुणे

महाराष्ट्र शासनाच्या शालेय शिक्षण व क्रीडा विभागाने दिनांक 22 सप्टेंबर 2025 रोजी पुढील प्रमाणे शासन निर्णय निर्गमित केला आहे. 

मा. उच्च न्यायालय, मुंबई येथे दाखल सु-मोटो जनहित याचिका क्र. १/२०२४

संदर्भ :-

१) अतिरिक्त सरकारी वकील, सरकारी वकिलांचे वकिलांचे कार्यालय, मा. उच्च न्यायालय, मुंबई यांचे पत्र, दिनांक १९ सप्टेंबर, २०२५

२) सु-मोटो जनहित याचिका क्र. १/२०२४ मधील मा. उच्च न्यायालय, मुंबई यांचे आदेश, १९ सप्टेंबर, २०२५

महोदय,

उपरोक्त विषयाच्या अनुषंगाने कळविण्यात येत आहे की, मा. उच्च न्यायालय, मुंबई येथे दाखल सु-मोटो जनहित याचिका क्र. १/२०२४ ची सुनावणी दिनांक १९ सप्टेंबर, २०२५ रोजी मा. न्यायालयासमोर घेण्यात आली. सदर याचिकेच्या अनुषंगाने शासनाकडून दिनांक ११ सप्टेंबर, २०२५ रोजी मा. न्यायालयामध्ये शपथपत्र दाखल करण्यात आले आहे.

२. प्रस्तुत प्रकरणी दिनांक १९ सप्टेंबर, २०२५ रोजीच्या सुनावणीस अनुसरुन, अतिरिक्त सरकारी वकील, मा. उच्च न्यायालय, मुंबई यांनी पाठविलेल्या संदर्भ क्र. १ येथील दिनांक १९ सप्टेंबर, २०२५ रोजीच्या पत्राची प्रत सहपत्रांच्या प्रर्तीसह तसेच मा. उच्च न्यायालय, मुंबई यांच्या दिनांक १९ सप्टेंबर, २०२५ रोजीच्या आदेशाची प्रत या पत्रासोबत पाठविण्यात येत आहे.

३. मा. न्यायालयाच्या दिनांक १९ सप्टेंबर, २०२५ रोजीच्या आदेशानुसार कार्यवाही करून, याबाबतचा अहवाल शासनास सादर करण्यात यावा, ही विनंती. या प्रकरणाची पुढील सुनावणी दिनांक ३० सप्टेंबर, २०२५ रोजी आयोजित करण्यात आली आहे.

सहपत्र : वरीलप्रमाणे.

आपला,

Digitally signed by Aniruddha Date: 2025.09.22 12:57:44 +05'30'

Avinash Kulkarni

(अ.अ. कुलकर्णी) 

अवर सचिव, महाराष्ट्र शासन

प्रत :- १) शिक्षण संचालक (प्राथमिक), शिक्षण संचालनालय, महाराष्ट्र राज्य, पुणे.

२) शिक्षण संचालक (माध्यमिक व उच्च माध्यमिक), शिक्षण संचालनालय, महाराष्ट्र राज्य, पुणे.

३) निवडनस्ती (एस.डी. ४)

वरील आदेश पीडीएफ स्वरूपात डाउनलोड करण्यासाठी खालील Download वर क्लिक करा. 

Download

महत्त्वाची माहिती मिळवण्यासाठी आपल्या व्हाट्सअप/टेलिग्राम ग्रुप वर 9765486735 हा नंबर ॲड करावा.

नियमित अपडेट्स मिळवण्यासाठी गुगल सर्च करा pradipjadhao हा ब्लॉग.

व्हिडिओ स्वरूपात माहिती लाईक शेअर कमेंट करा आमच्या पुढील युट्युब चैनल ला.. 

https://youtube.com/c/pradipjadhao

Join WhatsApp Channel

Follow Telegram Chanel

नवनवीन शैक्षणिक/शिक्षक व कर्मचारी हिताची माहिती मिळवण्यासाठी खालील व्हाट्सअप ग्रुप वर जॉईन व्हा.

Join WhatsgApp Group

जॉईन टेलिग्राम ग्रुप

Thank you🙏